?Jan Terlouw
"De gebouwde omgeving is ??n van de sectoren waar het snelste en meeste succes is te behalen met betrekking tot energiebesparing. Hier vindt 35 procent van het Nederlandse energieverbruik plaats, waarop naar onze schatting 80 procent valt te besparen. Toch komt energiebesparing door allerlei beperkingen niet snel genoeg tot stand. Die beperkingen willen wij wegnemen. Ook willen we het draagvlak voor energiebesparing versterken, bij de politiek, de institutionele woningeigenaren, zoals woningcorporaties, en de burger. Daarnaast willen we de organisatiekracht rondom energiebesparing versterken en concrete plannen ondersteunen die het energiebesparingstempo kunnen helpen verhogen.

Motiveren en stroomlijnen?
Aan het woord is Jan Terlouw, oud-minister van Economische Zaken en tegenwoordig voorzitter van het Platform Energietransitie Gebouwde Omgeving (PEGO). "Bij het wegnemen van die beperkingen kan en moet de markt een rol spelen. Die bereidheid is er ook nadrukkelijk. Maar de overheid zal eveneens moeten bijdragen, in de vorm van financi?le ondersteuning en aangepaste regelgeving." Het platform van Terlouw heeft zijn plannen uitgewerkt in drie transitiepaden. Het eerste pad beoogt een versnelling in het nemen van energiebesparende maatregelen in woningen, tot het tempo van 300.000 woningen per jaar. "Daarmee zijn we inmiddels gestart. We werken onder meer aan motivatie van gemeenten en burgers. Bij een aantal concrete projecten stroomlijnen we de organisatie rondom de energetische verbetering van woningen, door te stimuleren dat op wijkniveau enthousiaste en doortastende samenwerkingsverbanden worden opgezet. We zijn nog aan het nadenken over de ontwikkeling van financi?le arrangementen, zoals een laagrentende leningsfaciliteit uit een nationaal revolverend fonds."

Pilotprojecten
Het tweede transitiepad van het platform van Terlouw beoogt lokale transitiecoalities te laten samenwerken aan de ontwikkeling en implementatie van nieuwe en verbeterde technieken. Dit moet gebeuren in speciale pilotprojecten, zoals die nu al worden uitgevoerd in het kader van EOS en UKR. "Op die manier moeten op een termijn van vijf jaar zo'n 5 ? 6.000 woningen energetisch op een zeer hoogstaand niveau functioneren. Je moet daarbij denken aan nieuwe manieren om woningen te isoleren, te verwarmen en te ventileren. Het is de bedoeling om uit deze projecten te leren, de beste nieuwe technieken en deze toe te passen in de renovatieplannen uit het eerste transitiepad."

Duurzaamheid als extra taakveld
Het derde transitiepad, tot slot, is ondersteunend aan de andere twee paden. Het beoogt huidige belemmeringen weg te nemen en kansen te cre?ren voor een versnelling in energiebesparing door aanpassing van de rijksregelgeving. "Het gaat om verschillende problemen", licht Terlouw toe. "Zo kent de huursector het probleem van ?split incentive?. Verhuurders nemen geen energiebesparende maatregelen omdat ze de kosten niet kunnen doorberekenen en huurders met te hoge woonlasten blijven zitten. Wij dragen onder meer aan om duurzaamheid als extra taakveld toe te voegen in het Besluit beheer sociale huursector en om het woningwaarderingssyteem op zo?n manier aan te passen dat energiebesparing meetelt. Ook pleiten we voor de introductie van een energieaftrek in het huurtoeslagenstelsel en het verlagen van het percentage huurders dat wettelijk moet instemmen met energiemaatregelen die woonlastenverlagend werken, van 70% naar 51%. Met dit pakket wordt met name voor woningcorporaties de weg geopend naar grootschalige energiebesparingsaanpak."

Creatieve kwijtschelding
"Bij de groep particuliere eigenaren speelt het probleem dat zij tot op heden nauwelijks geneigd zijn om hun woning energetisch op te knappen. Om hierin verandering te brengen, denken wij aan een creatieve kwijtschelding van de overdrachtsbelasting van 6 procent. Dat is ons inziens toch al een willekeurige belasting. Wij stellen voor dat de particuliere koper van een woning een substanti?le korting hierop kan krijgen als hij investeert in energiebesparende maatregelen. Dit is makkelijk te controleren omdat, in navolging van de Europese EPBD-richtlijn, het Bouwbesluit binnenkort toch al eisen gaat stellen aan de energieprestatie van bestaande woningen. In dat kader komen er labels, die erkende adviseurs gaan uitgeven en die verplicht moeten worden overlegd bij een huizentransactie. Het voordeel van een hogere onroerendgoedwaarde in combinatie met een woonlastenvoordeel na de investering, zal volgens ons in hoge mate drempelverlagend werken voor deze groep van woningbezitters om aan de slag te gaan. Je kunt bovendien de eisen aan de labeling in de toekomst stapsgewijs aanscherpen, dus kan het instrument steeds effectiever worden."?

Flexibiliseren
Het platform van Jan Terlouw stelt ook nog voor om de ruimtelijke ordenings- en bouwregelgeving te flexibiliseren. "Nu kunnen gemeenten in veel gevallen moeilijk aanvullende eisen stellen op het gebied van duurzaamheid. Wij willen dat de regelgeving hiervoor meer mogelijkheden gaat bieden, uiteraard binnen bepaalde voorwaarden. Lokale samenwerkingsverbanden, die wij graag tot stand zien komen, kunnen op deze manier ook publiekrechtelijk worden ondersteund."

"Met het samenhangende pakket aan plannen en maatregelen uit de drie transitiepaden ontstaat naar ons inzicht een speelveld waarin energiebesparing in de gebouwde omgeving enerzijds tot op zekere hoogte bindend wordt, en anderzijds aanzienlijk gemakkelijker en financieel aantrekkelijker.?Push en?pull met elkaar in balans. De minister van VROM heeft inmiddels aangegeven dat hij met ons verder wil praten over de plannen. Dat is mooi, maar nu moet er in de rijksbegroting van de komende jaren adequate financi?le ruimte komen voor uitvoering van het maatregelenpakket. Ik hoop ook dat ons voorstel over de overdrachtsbelasting in het nieuwe regeerakkoord terechtkomt. Voor de korte termijn is dat de meest kansrijke maatregel. Verder hoop ik dat VROM en EZ ons actieve ondersteuning en medewerking gaan geven bij het onderzoek dat nu nodig is, en bij de uitwerking van de voorgestane aanpassingen in wet- en regelgeving."

De plannen van het Platform Energietransitie Gebouwde Omgeving staan in een brief aan de ministers en de vaste kamercommissies van EZ en VROM. Deze kunt u?hier?downloaden (pdf).